Fonlama Oranı Rehberi: Nereden Gelir, Kim Öder ve Gün İçi İşlem Yapanlar Neden Dikkat Etmeli?
Kripto ve geleneksel tüm süresiz sözleşmeler, her saat uzlaştırılan ve pozitif ya da negatif olabilen bir fonlama oranı kullanır. Bu rehber, oranın nereden geldiğini, kimin ödediğini ve nasıl hesaplandığını anlatır.
1. Fonlama Oranı Nedir?
Süresiz sözleşmenin vade tarihi yoktur. Vade tarihi olan bir sözleşme, vadesi dolduğunda spot fiyatla buluşur; süresiz sözleşmede ise böyle bir an hiç gelmez.
Zamanla süresiz sözleşme fiyatı spot fiyattan giderek uzaklaşabilir. Fonlama oranı, bu iki fiyatı yeniden birbirine yaklaştıran araçtır.
Mekanizma basittir. Süresiz sözleşme fiyatı spot fiyatın üzerinde olduğunda alım baskısı daha güçlüdür: long pozisyon sahipleri her saat fonlama ücreti öder, short pozisyon sahipleri ise bu ücreti alır. Süresiz sözleşme fiyatı spot fiyatın altında olduğunda tersi geçerlidir: short'lar öder, long'lar alır. Fiyatı uzaklaştıran tarafta pozisyon tutmak daha pahalı hâle gelir ve böylece fiyat geri çekilir.
MC Markets, bir referans piyasanın fonlama oranını kullanır.
2. Temel Kurallar
| Kalem | Kural |
|---|---|
| Oran kaynağı | Bir referans piyasanın fonlama oranı |
| Uzlaşma | Her saat başı bir kez |
| Üst sınır | Referans piyasa belirler; saatte en fazla %4 (sakin piyasalarda genellikle 8 saatte yaklaşık %0,01, yani saatte yaklaşık %0,00125; üst sınıra yalnızca aşırı koşullarda ulaşılır) |
| Hesaplama tabanı | Pozisyon büyüklüğü × referans spot fiyatı × oran |
3. Kim Öder, Kim Alır?
Oranın işareti kimin ödeyeceğini belirler:
| Oran | Anlamı | Long | Short |
|---|---|---|---|
| Pozitif | Süresiz sözleşme fiyatı > spot fiyat | Öder | Alır |
| Negatif | Süresiz sözleşme fiyatı < spot fiyat | Alır | Öder |
| Sıfır | Süresiz sözleşme fiyatı = spot fiyat | Ödeme yok | Ödeme yok |
Pozisyon tutmanın maliyetinin sabit olmadığını unutmayın. Bazı saatlerde ödeme yapabilir, bazı saatlerde ise ödeme alabilirsiniz.
Oran, piyasadaki arz ve talebe bağlıdır. Önceden tahmin edilemez ve hızla değişebilir.
İşlem sayfasının üst kısmındaki piyasa çubuğu, hem long hem de short taraf için fonlama oranını ve bir sonraki uzlaşmaya kalan süreyi geri sayım olarak gösterir. Yıllıklandırılmış değerleri görmek için imleci üzerine getirin.
4. Hesaplama Örneği
2 BTC'lik bir long pozisyon tuttuğunuzu, BTC referans spot fiyatının $60.000 ve pozisyonun nominal değerinin $120.000 olduğunu varsayalım.
Sakin bir piyasada bu saatin fonlama oranı +%0,00125 olsun (8 saatte yaklaşık %0,01):
Bu saatin fonlama ücreti = 2 × $60.000 × %0,00125 = $1,50
Oran pozitif ve siz long olduğunuz için bu saat için $1,50 ödersiniz. Bu oranla bir yıl boyunca tutulduğunda toplam tutar, pozisyonun nominal değerinin yaklaşık %11 kadarına ulaşır; bu nedenle uzun süre pozisyon tutmayı planlıyorsanız bunu maliyetlerinize dahil edin.
Oran negatif olduğunda, örneğin −%0,00125, long olduğunuz için bu saat için $1,50 alırsınız.
Aşırı bir piyasada oran, saatte %4 olan üst sınıra kadar yükselebilir:
Bu saatin fonlama ücreti = $120.000 × %4 = $4.800
Saatte %4 azami değerdir; bazı enstrümanların referans piyasalarında üst sınır daha düşüktür. Piyasa sert hareket ettiğinde işlem sayfasının üst kısmındaki piyasa çubuğunda anlık oranı takip edin ve pozisyonlarınızı buna göre planlayın.
5. Tüm Süresiz Sözleşmeler İçin Geçerlidir
Geleneksel varlıklara (forex, altın, endeksler, ham petrol ve ABD hisseleri) dayalı süresiz sözleşmeler de fonlama oranı kullanır. Hesaplama yöntemi, ödeme yönü ve uzlaşma sıklığı kripto süresiz sözleşmeleriyle aynıdır; gerçek oran ve üst sınır her enstrümanın referans piyasasına göre belirlenir ve anlık oran işlem sayfasında gösterilir.
6. Gün İçi İşlem Yapanlar İçin Bir Not
Gün içinde işlem yapsanız bile, saatlik bir uzlaşma anında açık olan pozisyon fonlama ücreti ödeyebilir veya alabilir.
İşlem sayfasının üst kısmındaki piyasa çubuğunda yer alan geri sayım, bir sonraki uzlaşmaya ne kadar süre kaldığını gösterir; saat başını geçecek şekilde pozisyon tutmadan önce buna göz atın.
Pozisyon açtıktan sonra pozisyon listesi, pozisyonu açtığınızdan bu yana ödenen veya alınan net fonlama ücretini gösterir. Her ödeme, işlem sayfasının kayıtlar bölümündeki “Fonlama ücreti geçmişi” altında kaydedilir ve tarihe göre filtrelenebilir; bilgisayarda oturum açtıktan sonra bu kayıtları CSV olarak da dışa aktarabilirsiniz.
İlgili Makaleler
- Süresiz Sözleşmelerle İşlem Rehberi: Pozisyon Açmaktan Kapatmaya Enstrümanlar, Sözleşme Özellikleri, Emirler ve İşlem Saatleri
- Gerçekleşme Fiyatı Neden Beklediğiniz Gibi Değil? Dinamik İşlem Spread'i, Piyasa Kayması ve Kayma Kontrolü
- İşlem Ücretleri Rehberi: Komisyonlar, Pozisyon Tutma Maliyetleri ve Anında Swap Ücretleri
Risk Uyarısı
Fonlama oranı önceden tahmin edilemez ve hızla değişebilir; bir pozisyonu ne kadar uzun tutarsanız biriken fonlama ücreti o kadar artabilir. Yalnızca kaybetmeyi göze alabileceğiniz fonları kullanın.
Yasal Uyarı
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme ve eğitim amaçlıdır ve bulunduğunuz bölgedeki düzenlemelere veya sunulan ürünlere uygulanmayabilir. Herhangi bir yatırım, finansal veya işlem tavsiyesi niteliği taşımaz; ayrıca herhangi bir dijital varlığın alınması, satılması veya elde tutulmasına yönelik bir teklif, davet veya tavsiye oluşturmaz.
Dijital varlık ticareti yüksek risk içerir, fiyatlar aşırı derecede oynak olabilir ve yatırdığınız sermayenin tamamını kaybedebilirsiniz. Kaldıraçlı işlemler, ilk yatırdığınız tutarı aşan kayıplara yol açabilir. Geçmiş performans, gelecekteki sonuçların göstergesi değildir ve bunları garanti etmez.
Yatırım kararlarınızı kendi mali durumunuza ve risk toleransınıza göre bağımsız olarak vermeli, gerektiğinde lisanslı bir profesyonel danışmana başvurmalısınız. Bu makaledeki bilgilerin doğruluğunu sağlamak için çaba göstersek de MC Markets, herhangi bir hata veya eksiklikten ya da bu bilgileri kullanmanız veya bunlara güvenmeniz nedeniyle uğrayabileceğiniz herhangi bir zarardan sorumlu değildir.